Trường chuyên có phải là nơi đào tạo nhân tài?

Thấy diễn đàn vẫn nóng (hiện stt trên fb thường xuyên) thì muốn viết thêm sau khi đọc một số ý kiến trái chiều.

1. Tôi không học chuyên nên tiêu đề trên là một câu hỏi. Thấy những ý kiến bảo vệ chủ trương trường chuyên như một niềm tự hào kiểu “bảo vệ Đ là bảo vê sổ hưu”, thật đáng ngại cho chuyên.

2. Có thực sự chuyên ươm nhân tài? Giả dụ thí sinh thi vào chuyên toán có điểm 8.0 thì đậu và bạn 7.5 sẽ trượt. Kẻ đậu có thể đã luyện thi lâu dài, điểm số 8.0 là công chép đề, chép lời giải; điểm số 7.5 của người trượt là phần thưởng suy nghĩ.

3. Trường chuyên là công cụ bồi dưỡng tài năng? Ít nhất một ví dụ như Ts chủ diễn đàn này học chuyên Lý và nay là nhà nghiên cứu kinh tế thì việc tập trung giải bài tập vật lý phức tạp trong 3 năm chả có ích gì mấy cho công việc và như vậy có vẻ chuyên không phải là nơi bồi dưỡng nhân tài. Có bao nhiêu % số chuyên đi theo môn chuyên mà không phải là đi dạy? Con số là câu trả lời xác đáng nhất.

4. Những ý kiến lấy trường chuyên ngoại quốc ra để biện minh là lập luận vay mượn. Rất có thể họ cũng bị hóc xương chuyên: họ cũng như ta từng muốn có ngôi trường tốt, tập trung những thầy giáo, cô giáo giỏi dạy dỗ các em giỏi khi mà giao tiếp thầy trò trong lớp học là phương duy nhất truyền kiến thức. Ngày nay có internet sự việc đã khác hẳn. Chưa kể chắc gì phương thức tuyển chọn học sinh vào chuyên của họ giống ta: thi các bài toán mẹo?

5. Không có gì chắc chắn một học sinh đỗ vào kỳ thi chuyên toán năm lớp 10 vẫn tiếp tục giỏi hơn một bạn bị trượt nào đó sau vài ba năm; cũng thế không có gì học sinh thi điểm cao đầu vào đại học có thứ hạng tốt nghiệp cao; và tốt nghiệp đại học giỏi hơn cũng chả có gì đảm bảo có thành quả trong đời.

6. Trường chuyên nếu muốn tồn tại có lý, nên tìm phương thức khác để tuyển sinh. Một học sinh giỏi toán cỡ đậu trường chuyên ở ta có khi IQ thấp hơn bạn bè cùng lứa: điểm số phản ánh công sức luyện thi.

7. Như hiện nay, thi chuyên THPT bất quá là một cuộc thi vào đại học sớm, ưu thế thuộc về những gia đình có điều kiện luyện thi.